Mit-taġen għal ġon-nar

Ilkoll nafu li t-traffiku kien dejjem problema. Imma żgur li mhux daqs kif inhu issa! Anke fis-sajf kellna t-traffiku!

Din hija espressjoni li tingħad meta xi ħaġa flok tmur għall-aħjar, taqleb għall-agħar! Bħalissa hija espressjoni fuq fommna minħabba s-sitwazzjoni kaotika tat-traffiku u għall-kwalità fqira tat-trasport pubbliku. Qatt ma niftakar li ma kienx hawn traffiku fit-toroq. Qatt ma niftakar li wara xi ħalba xita, it-toroq ma jsirux donnhom għadira waħda. Lanqas qatt ma niftakar li sservizz pubbliku kien jimxi fuq ir-rubini. Ilkoll nafu li ttraffiku kien dejjem problema. Imma żgur li mhux daqs kif inhu issa! Anke fis-sajf kellna t-traffiku!

Dan qiegħed iħalli impatt fuq l-ekonomija għaliex xi ħaddiema qed jaslu tard. Dan qiegħed iħalli effett fuq l-ambjent minħabba l-użu żejjed tal-fuel. Fuq kollox, qiegħed iħalli effetti soċjali għaliex il-ħaddiem qiegħed jasal nervuż fuq il-post tax-xogħol u t-tfal mimlija tensjoni għax jaslu tard liskola.

Matul is-snin saru diversi tentattivi biex it-traffiku jonqos u jitjieb is-servizz pubbliku. Iżda ma kinux biżżejjed. Dawn huma xi punti li jistgħu jservu għal soluzzjoni ħolistika:

1. Huwa fatt li hawn ħafna karozzi għall-ispazju limitat u għall-popolazzjoni żgħira tagħna. Għal diversi, kull qadja jridu jagħmluha bil-karozza! Dan qiegħed iwassal ukoll għal problemi ta’ obeżità. Sirna niddependu wisq millkarozza! Diversi familji ta’ erba’ membri, għandhom erba’ karozzi! Ilkoll nafu li ż-żgħażagħ, hekk kif jagħlqu 18-il sena, tarahom jixtru karozza! Dan ifisser status symbol, libertà u indipendenza. Min-naħa tal-ġenituri, dan ifisser li jieqfu jkunu donnhom sewwieqa ta’ taxi! Hemm bżonn politika u edukazzjoni li tħeġġeġ inqas użu ta’ karozzi. Din hija bidla ta’ kultura. Il-pajjiżi Ewropej jagħtuna diversi eżempji.

2. Jekk irridu inqas traffiku fit-toroq, allura rridu servizz pubbliku tajjeb u effiċjenti. Sfortunatament, morna minn ġot-taġen għal ġon-nar! Għalkemm is-servizz tal-Arriva kien ta’ ċerta kwalità, il-mod kif ir-riforma ddaħħlet wassal biex din ir-riforma falliet! Għalkemm issa l-Gvern qiegħed jagħti tliet darbiet aktar f’sussidju, is-servizz għadu fjakk. Nistgħu nnaqqsu l-karozzi privati jekk il-ħaddiema li jaħdmu l-Belt jingħataw rati baxxi biex jitħajru jużaw is-servizz pubbliku? Aktar linji diretti? U jekk l-istudenti talUniversità u l-MCAST jingħataw rati aħjar? Jew servizz pubbliku jew pick up points lejn ċerti skejjel tal-Knisja jew indipendenti li bihom jistgħu jaslu diversi studenti li jattendu f’dawn l-iskejjel?

3. Diversi ġenituri li għandhom lil uliedhom jattendu fliskejjel tal-Knisja jew dawk indipendenti jwasslu huma lil uliedhom. Jista’ jkun li għandhom il-miżata għolja? Forsi għandhom l-impressjoni li wliedhom mhumiex imħarsa waqt il-vjaġġ? Forsi jisimgħu bi stejjer ta’ bullying fuq ilvannijiet? L-Oppożizzjoni offriet suġġeriment lill-Gvern biex il-ġenituri ta’ dawn it-tfal ikollhom is-servizz sussidjat jew bla ħlas. Dan diġà jseħħ mal-istudenti fl-iskejjel tal-Gvern.

4. Il-bżonn li f’ċerti ħinjiet, speċjalment filgħodu, ċerti vannijiet u trakkijiet tax-xogħol ma jitħallewx fit-toroq. Dawn joħolqu t-traffiku. Din kienet waħda mill-miżuri flaħħar Baġit. S’issa, għandha fuq l-ixkaffa.

5. Il-bżonn ta’ aktar preżenza ta’ pulizija. Din tagħmel differenza. Imma biex iseħħ dan, ma għandhomx ikunu donnhom statwi b’idejhom marbuta, imma joffru direzzjoni lis-sewwieqa!

6. Ċerti toroq prinċipali huma dojoq, bħal Triq Ħal Qormi, u l-parking bays għandhom jitneħħew f’ċerti ħinijiet. B’hekk jagħtu lok ta’ aktar passaġġ għall-karozzi. Hemm bżonn ukoll inqas egoiżmu minn xi sewwieqa li jieqfu biex jixtru! Fejn huma l-gwardjani?

7. Ippjanar aħjar ta’ toroq. Aktar sinjali ta’ lights. Inqas roundabouts! Inqas zebra crossings f’ċerti toroq. Skemi li jħeġġu l-pooling tal-karozzi. Skemi ta’ sussidju fuq taxis f’ċerti ħinijiet tal-ġurnata. Aktar edukazzjoni mas-sewwieqa. Aktar infurzar tal-liġi. Aktar trasport alternattiv, bħall-użu tar-roti jew dgħajjes bejn il-Belt u Tas-Sliema u lBelt u l-Kottonera. Min jgħix il-Kottonera jew Tas-Sliema, minflok jiħu kedda jsuq, billi jaqbad dgħajsa għall-Belt u bil-kontra mhux aħjar u orħos?

Dawn huma ftit punti bit-tama li ma nkomplux nispiċċaw minn ġot-taġen għal ġon-nar!

(Dan l-artiklu ġie ippublikat fuq il-gazzetta Il-Mument – 11 ta' Ottubru, 2015)