Wens

L-akbar wens lill-anzjani huwa s-serħan il-moħħ permezz tal-pensjoni.

L-ebda persuna mhi maħluqa biex tgħix waħedha. Ilkoll għandna bżonn lill-oħrajn – imqar persuna waħda li magħha nħossuna komdi biex naqsmu s-sabiħ u l-ikrah li toffri l-ħajja. Meta ma jseħħx dan, allura faċli li l-persuna tħossha qed tgħix f’deżert.

Persuna li tħossha waħedha titlef il-gost u l-ilwien tal-ħajja, tħoss aktar it-toqol tal-ħajja u tispiċċa tara kollox ikrah u vojt. Għal persuna waħedha, id-dinja tista’ tispiċċa. Is-solitudni hija esperjenza kerha. Tweġġa’ fil-laħam il-ħaj. Hija esperjenza li tista’ twassal għal diversi problemi akbar, inkluż mentali.

L-akbar kategorija ta’ persuni li jinsabu waħedhom hi dik tal-anzjani. Għalkemm wieħed jista’ jsib żgħażagħ u wkoll miżżewġin li minħabba diversi fatturi, jgħixu fissolitudni, l-anzjanit. hija l-aktar fażi tal-ħajja li fiha hemm ċans li wieħed jispiċċa waħdu. Huwa minnu li għandna diversi anzjani li minħabba l-karattru tagħhom, l-esperjenzi li ġarrbu u frott tal-politika favur l-anzjanità attiva, baqgħu jżommu ruħhom attivi.

Min-naħa l-oħra, minħabba l-età, l-istat ta’ saħħa, it-telf tal-persuni u ħbieb għeżież tagħhom, u diversi esperjenzi qarsa tal-ħajja, diversi anzjani jistgħu jispiċċaw f’solitudni kbira. Diversi anzjani jistqarru li s-solitudni hija l-aktar ħaġa li tweġġagħhom. Għalkemm tul il-jum isibu kif jgħaddu l-ġurnata, huwa meta jiġi filgħaxija, xħin jiġu biex jagħlqu l-bieb warajhom, li jħossuhom l-aktar waħedhom. Oħrajn li jgħixu fid-djar tal-anzjani, is-solitudni jgħixuha fis-silenzju tal-qalb u l-memorji tagħhom.

Quddiem dan kollu, is-soċjetà ċivili trid tieqaf mill-ġirja sfrenata tal-ħajja u tiskopri l-valur tal-wens. Il-kelma ‘wens’ hija kelma profonda. Tiġbor valuri oħrajn flimkien. Wens ifisser serħan tal-qalb u l-moħħ. Ifisser solidarjetà. Ifisser empowerment. Ifisser appoġġ, kelma ta’ kuraġġ u faraġ. Ifisser preżenza, telefonata minn darek lil anzjan qribek.

Dan huwa l-mod kif is-soċjetà turi l-apprezzament lejn il-ħidma ta’ dawn l-anzjani. Wara kull wiċċ ta’ anzjan – li forsi tilef is-seħer taż-żgħożija – hemm stejjer ta’ ħidma, esperjenzi ta’ tbatija u suċċessi, mard, sagrifiċċji, ħiliet varji u storja Maltija. Malta tal-lum hija mibnija fuq Malta tal-bieraħ. Hekk kif Malta ta’ għada hija mibnija fuq Malta tal-lum. Ilkoll ħolqa f’din il-katina Maltija. Waqt li nuru l-valur tal-wens lill-anzjani tagħna, qegħdin ngħallmu dan il-valur lil uliedna, iċ-ċittadini ta’ għada. Għaldaqstant, in-nuqqas ta’ wens muri lill-anzjani tal-lum jista’ jfisser li qed niżirgħu ż-żerriegħa għal nuqqas ta’ wens għalina, l-anzjani ta’ għada!

Politika ta’ wens

Il-politika hija mfassla biex tkun l-aħjar mod li jtejjeb il-kwalità tal-ħajja. L-iskop aħħari tal-politika (u allura ta’ kull politiku), huwa li joffri politika u strutturi ta’ wens meħtieġa liċ-ċittadini kollha – minn meta jkunu trabi sakemm dawn jilqgħu l-anzjanit. tagħhom. Matul il-mixja tagħna bħala pajjiż demokratiku, kull min kellu r-responsabbiltà tat-tmexxija tal-pajjiż ħaseb biex jagħti d-dinjit., is-serħan il-moħħ u l-wens meħtieġ lill-anzjani.

Il-PN tul is-snin fit-tmexxija ħadem qatigħ biex jagħti dan il-wens. Dan għamlu b’diversi inizjattivi u skemi – djar moderni għall-anzjani, shelters ta’ matul il-jum u ta’ billejl, servizz ta’ ‘meals on wheels ’, servizzi varji fil-komunità, programmi b’risq anzjanità attiva u skemi finanzjarji.

Tul iż-żmien li domt Kap Eżekuttiv tal-Awtorità tad- Djar, waħda mill-iskemi li ħdimt kienet biex l-anzjani

jibqgħu fil-komunità. Din l-iskema ‘Nirranġa d-dar tiegħi’ kienet tgħin lil sidien anzjani biex jirranġaw darhom għar-realtajiet ġodda li ġġib l-anzjanità. Din hija forma oħra ta’ wens.

Imma l-akbar wens lill-anzjani huwa s-serħan il-moħħ permezz tal-pensjoni. Għalkemm fil-kwistjoni tal-pensjonijiet hemm diversi problemi ta’ sostenibbiltà, żgur li lkoll irridu nsibu mod kif l-anzjani, ta’ issa u ta’ għada, ikollhom wens ekonomiku.

Preżentement, inħoss li l-anzjani huma l-aktar persuni f’riskju ta’ faqar u vulnerabbilt.. Il-medja tal-pensjoni hija madwar €450 fix-xahar, jiġifieri medja ta’ €110 fil-ġimgħa! Waqt li hawn min hu mejjet fis-sakra b’xi €13,000 fix-xahar, oħrajn iridu jgħixu b’€450! Din hija inġustizzja soċjali.

Il-PN irid ikompli jaġġorna l-politika tiegħu li toffri wens, aktar u aktar meta l-Partit Laburista qiegħed jitbiegħed mill-għeruq tiegħu. Partit li jitbiegħed mill-għeruq huwa partit li jitlef mhux biss l-identità imma wkoll il-ġewwieni tiegħu. Il-PN għandu jkompli jinsisti li joffri wens lil kull persuna u dan għandu jiġi l-ewwel!

(Dan l-artiklu ġie ippublikat fuq il-gazzetta Il-Mument – 2 ta' Awwissu, 2015)