top of page

albertbuttigieg.com

English

Malti

© 2026 Albert Buttigieg. All rights reserved.

Partit Nazzjonalista

Partit Nazzjonalista

@buttigiegalbert

@buttigiegalbert

@ButtigiegAlbert

@ButtigiegAlbert

Recent Articles
40 sena ta’ kontribuzzjonijiet… għaliex għandna nibqgħu nistennew?

40 sena ta’ kontribuzzjonijiet… għaliex għandna nibqgħu nistennew?

Dan l-aħħar il-Ministru tal-Finanzi qal li ma jaqbilx li min irid jirtira kmieni ta’ 61 sena, jibda jirċievi l-pensjoni u jibqa’ jaħdem. Personalment, ma naqbilx mal-Ministru… u ngħid għaliex ukoll.

17/11/26

A betrayal of Labour’s values

A betrayal of Labour’s values

The government’s budget measures covering TCNs raise fundamental questions about equality, fairness and social justice, writes Albert Buttigieg. Are foreign workers good enough to sustain Malta’s economy but not good enough to enjoy the same public services?

01/11/26

Diskriminazzjoni kontra l-ħaddiema barranin

Diskriminazzjoni kontra l-ħaddiema barranin

Il-proposta tal-Gvern Laburista li l-ħaddiema minn pajjiżi minn barra l-Unjoni Ewropea jibdew iħallsu għat-trasport pubbliku, filwaqt li ċ-ċittadini Maltin jibqgħu jivvjaġġaw mingħajr ħlas, tqajjem mistoqsijiet fundamentali. Anki ċ-childcares saru b’xejn għal-Maltin biss.

30/10/26

BLOG
Albert Buttigieg in St Julian's

40 sena ta’ kontribuzzjonijiet… għaliex għandna nibqgħu nistennew?

2 minutes ago
3 min read

Dan l-aħħar il-Ministru tal-Finanzi qal li ma jaqbilx li min irid jirtira kmieni ta’ 61 sena, jibda jirċievi l-pensjoni u jibqa’ jaħdem. Personalment, ma naqbilx mal-Ministru… u ngħid għaliex ukoll.


People on a bus
Credit: Koto Amatsukami / Shutterstock

Fl-opinjoni tiegħi, id-dritt għall-pensjoni għandu jkun ibbażat fuq 40 sena ta’ kontribuzzjonijiet tas-Sigurtà Soċjali (NI), u mhux sempliċiment fuq l-età jew l-istatus tal-impjieg tal-persuna. Jekk persuna tkun għalqet 40 sena ta’ kontribuzzjonijiet fl-età ta’ 61 sena, għaliex m’għandhiex tkun tista’ tibda tirċievi l-pensjoni tagħha u, jekk tixtieq, tibqa’ taħdem u tħallas it-taxxa?


Il-kwistjoni mhijiex li wieħed irid ikollu kollox, iżda li jingħata l-libertà li jgawdi d-dritt li jkun kiseb permezz ta’ 40 sena ta’ xogħol u kontribuzzjonijiet.


Il-prinċipju ta’ ġustizzja


Persuna li tibda taħdem ta’ 18-il sena u tikkontribwixxi għal 40 sena tkun diġà wettqet obbligu twil lejn is-sistema tal-pensjonijiet. Għaliex għandha tiġi obbligata tistenna sa ċerta età biex tibda tgawdi l-pensjoni tagħha?


Il-kontribuzzjonijiet jirrappreżentaw snin ta’ xogħol, sagrifiċċju u responsabbiltà. Għalhekk, għandhom jingħataw l-importanza dovuta meta jiġi stabbilit id-dritt għall-pensjoni.


Active ageing u l-ekonomija


Li persuna tibda tirċievi l-pensjoni ma jfissirx li għandha tieqaf taħdem għal kollox. Ħafna persuni ta’ 60 sena u aktar għadhom f’saħħithom, attivi u jixtiequ jibqgħu jagħtu kontribut lis-soċjetà.


Dan ma jfissirx li għandhom jibqgħu jaħdmu full-time. Wara 40 sena ta’ xogħol u kontribuzzjonijiet, għandhom ukoll ikollhom il-ħin biex igawdu l-ħajja, jiddedikaw aktar ħin għall-familja, għall-passatempi u għall-interessi personali tagħhom.


Iżda għal min jixtieq jibqa’ attiv fis-suq tax-xogħol, anke fuq bażi part-time, għaliex m’għandux ikollu dik l-għażla?


B’hekk nibbenefikaw mill-esperjenza u l-għarfien tagħhom, filwaqt li huma jżommu l-indipendenza, l-attività u d-dħul addizzjonali tagħhom.


Barra minn hekk, persuna li tirċievi l-pensjoni u tibqa’ taħdem tkompli tiġġenera attività ekonomika u tħallas it-taxxa fuq id-dħul tagħha.


Id-dipendenza fuq ħaddiema barranin


F’pajjiż li qed jiddibatti kontinwament il-problema tal-popolazzjoni u d-dipendenza fuq ħaddiema barranin, għandna nagħmlu aktar biex nużaw ir-riżorsi umani li diġà għandna.


Jekk persuni b’esperjenza u kapaċità għadhom lesti jaħdmu, għaliex ma noħolqux kundizzjonijiet li jħeġġuhom jibqgħu fis-suq tax-xogħol?


Dan jista’ jgħin biex innaqqsu l-pressjoni fuq il-ħtieġa li dejjem infittxu ħaddiema ġodda minn barra.


Is-sostenibbiltà finanzjarja


Nifhem li l-Gvern għandu r-responsabbiltà li jiżgura li s-sistema tal-pensjonijiet tibqa’ sostenibbli għall-ġenerazzjonijiet futuri. Iżda s-sostenibbiltà ma tistax tkun skuża biex ninjoraw il-prinċipju ta’ ġustizzja lejn dawk li diġà kkontribwew għal għexieren ta’ snin.


Jekk dan huwa t-tħassib tal-Ministru, għandna nħarsu lejn l-isfidi strutturali: it-tnaqqis fir-rata tat-twelid, it-tibdil demografiku, il-proporzjon bejn dawk li jaħdmu u dawk li jirtiraw, il-produttività u, fuq kollox, kif qed jintefqu l-flus pubbliċi.


Għandna wkoll nagħmlu analiżi finanzjarja serja biex naraw kif jista’ jitħaddem dan il-mudell mingħajr ma jkun ta’ detriment għas-sostenibbiltà tal-fond tal-pensjonijiet.


L-aspett uman li kultant ninsew


Hija kważi ironija li persuna tqatta’ l-aħjar snin ta’ ħajjitha taħdem, tissagrifika l-ħin tagħha u dak tal-familja, u meta finalment tasal għall-età tal-irtirar, tista’ ssib ruħha tiffaċċja problemi ta’ saħħa li ma jħalluhiex tgawdi bis-sħiħ il-pensjoni li tkun ħadmet għaliha.


U agħar minn hekk, xi drabi l-ħajja ma tagħtix ċans lil kulħadd igawdi dawn is-snin.


Għaliex għandna nistennew sakemm persuna tkun aktar anzjana biex tibda tgawdi l-frott ta’ 40 sena xogħol? Il-ħajja mhijiex biss dwar kemm ngħixu, iżda wkoll dwar il-kwalità ta’ ħajjitna u l-ħin li jkollna biex ingawduha.


Kwistjoni ta’ għażla u dinjità


Mhux kulħadd għandu l-istess karriera, l-istess saħħa jew l-istess ċirkostanzi familjari. Xi ħadd jibda jaħdem ta’ 18-il sena, ieħor ta’ 25 jew 30. Għalhekk, sistema li tqis biss l-età ma tirriflettix dejjem is-snin reali ta’ kontribuzzjoni ta’ kull individwu.


Għalija, il-prinċipju għandu jkun ċar: aktar ma persuna tlesti kmieni l-40 sena ta’ kontribuzzjonijiet, aktar kmieni għandha tkun tista’ tikkwalifika għall-pensjoni tagħha.


U jekk wara li tikkwalifika tkun tixtieq tibqa’ taħdem, full-time jew part-time, għaliex għandna nwaqqfuha?


Il-pensjoni mhijiex rigal tal-Gvern. Hija parti mill-protezzjoni soċjali li persuna tkun ħadmet u kkontribwiet għaliha tul ħajjitha. Il-Gvern għandu joħloq opportunitajiet u jagħti l-libertà lill-individwu, mhux jimponilu meta għandu jieqaf jaħdem jew meta għandu jibda jgawdi dak li jkun ħadem għalih.


Wara kollox, jekk tkun ħdimt u kkontribwejt għal 40 sena, għaliex m’għandux ikollok id-dritt li tiddeċiedi meta tibda tgawdi l-pensjoni tiegħek?


Il-ħajja hija waħda. Għandna ngħixuha wkoll, mhux biss naħdmu għaliha.


(Dan l-artiklu ġie ippublikat fuq newsbook.com.mt – 17 ta' Novembru, 2026)

BACK
bottom of page