Is-Silenzju u l-konsistenza

Ċittadin attiv isemma’ leħnu u ma jafx ‘jigdem ilsienu’.

Għalih mhux kollox jgħodd. Mhux kollox jibqa’ sejjer qisu mhu xejn. Iċ-ċittadin attiv iwassal l-opinjoni tiegħu mingħajr tlaqliq. Jaqsam l-ideat tiegħu b’mod kostruttiv. B’determinazzjoni sħiħa, jitkellem fejn iħoss li l-affarijiet mhux sejrin tajbin, fejn setgħu marru aħjar jew fejn marru ħażin. Ċittadin attiv ma jibżax li jidher ikrah. Jaf li dak li qiegħed jgħid huwa mibni fuq intenzjoni tajba: il-ħarsien tal-ġid komuni. Iċ-ċittadin attiv iwassal dak li għandu jgħid u jemmen fih mingħajr ma jitgħajjar u jaqa’ fil-baxx. Waqt li ċittadin passiv, iħobb biss jisma’ leħnu billi jgerger u jmaqdar mingħajr ma jagħti s-soluzzjonijiet, iċ-ċittadin attiv jitkellem, jgħid dak li jemmen fih u joffri ssoluzzjonijiet.

Ċittadin attiv huwa ċittadin onest. Għaldaqstant huwa konsistenti fil-kritika tiegħu. Dak li kellu l-kuraġġ jikkritika lbieraħ, ma jaqax fis-silenzju dwaru llum. Ċittadin attiv u onest ma joqgħodx kwiet sakemm jara li dak li jemmen li mhux sejjer tajjeb, isir tajjeb. Ma jaqax fis-silenzju sakemm dak li jkun ikkritika, ikun tranġa. Il-konsistenza tiegħu mhix għall-bejgħ. Jaf li jekk ‘ibigħ’ il-konsistenza tiegħu, jitlef l-integrita’ u l-kredibbiltà. Dak li llum jaqa’ fis-silenzju quddiem l-affarijiet li kien jikkritika sal-bieraħ bis-saħħa kollha, ifisser li fil-verita’ qatt ma kellu intenzjoni ġenwina. Is-silenzju tiegħu jikxef il-maskra li kellu. Is-silenzju juri li forsi wieħed kellu aġenda moħbija jew kien leħen orkestrata. Għaldaqstant, is-silenzju jikkompremettih.

Għaliex qiegħed ngħid dan?

Qiegħed ngħid dan għaliex kien hemm diversi persuni u anke gruppi ta’ NGOs li sa sentejn ilu kienu minn ta’ quddiem nett biex isemmgħu leħinhom fuq dak li kienu jħossu li ċerti affarijiet, deċiżjonijiet u anke proposti politiċi ma kinux sejrin kif suppost jew li setgħu saru aħjar. Sa sentejn ilu, dawn kienu minn ta’ quddiem nett u ma tilfux okkażjoni waħda biex bis-saħħa kollha juru l-fehma u l-opinjoni tagħhom.

U agħmlu tajjeb.

Ejjew ma nibqgħux ninħbew wara subgħajna u nammettu li kien hemm affarijiet li ma sarux sew jew inkella li setgħu saru ferm aħjar. Oħrajn kienu deċiżjonijiet ħżiena wkoll! Irridu nagħrfu li kien hemm affarijiet u proposti politiċi li ftit kienu jagħmlu sens għas-soċjetà tallum. Irridu jkollna l-umiltà u biżżejjed kuraġġ biex ngħidu, ‘iva, mhux kollox kien ward u żahar’. Ninsabu proprju fl-Oppożizzjoni għaliex fil-verità mhux kollox kien miexi sew, u nibqgħu fl-Oppożizzjoni jekk nibqgħu ninsistu li kollox kien sew!

Għaldaqstant, nemmen li kellhom raġun li semmgħu leħinhom. Hekk għandu jkun ċittadin attiv.

IMMA u hawn tinsab l-‘imma’ kollha, irrid nistaqsi: ISSA, FEJN HUMA? X’sar minnhom? Għaliex waqgħu fis-silenzju… u f’ċerti mumenti waqgħu f’silenzju li jtarrax!

Is-silenzju tagħhom juri li forsi kellhom aġenda ’l bogħod mill-ġid komuni? Forsi leħinhom ġie ‘mixtri’? Forsi ġew imġiegħla jisktu bħalma missier isikket lil ibnu? Għalkemm bl-Ingliż jgħidu li ‘silence is golden’, f’dan il-każ, għalija s-silenzju tagħhom juri inkonsistenza, nuqqas ta’ ġenwinità u integrità!

Ħa nsemmi ftit eżempji:

It-trasport pubbliku: Kemm smajna lmenti minn żgħażagħ universitarji li ma jaslux fil-ħin? Kemm tkellimna dwar persuni li baqgħu jistennew għal ħinijiet twal fuq l-istages? Il-puntwalità, l-indafa, ix xufiera, ir-road maps għat-trasport pubbliku u s-sussidju mogħti mill-Gvern tal-ġurnata? U issa? SILENZJU!

Saħħa pubblika: Kemm smajna fuq pazjenti kkurati fil-kurituri? Kemm smajna fuq appuntamenti mogħtija għal xhur fil-bogħod? Kemm smajna fuq livell baxx ta’ servizz? U issa quddiem każi ta’ pazjenti li jmutu fil-kurituri u servizz li sejjer aktar lura? SILENZJU!

Drittijiet tal-ħaddiema: Kemm smajna fuq ħaddiema b’xogħol prekarju u b’kundizzjonijiet ħżiena? U issa, dwar il-ħaddiema tal-Leisure Clothing, transfers politiċi fil-pulizija u l-armata, biża’ fil-ħaddiema tal-Gvern, pagi baxxi għal ħaddiema tal-child care centers u transfers f’Enemalta, fost oħrajn? SILENZJU!

L-istess nista’ ngħid fuq diversi kwistjonijiet oħra bħal: persuni fir-riskju tal-faqar, il-paga minima u l-living wage, il-meritokrazija fl-ogħti ta’ promozzjonijiet flamministrazzjoni u fl-entitajiet pubbliċi b’paga fenomenali, l-għotja ta’ 58c fil-ġimgħa, żieda fil-ħlas tal-eżamijiet, il-ħtieġa ta’ akkontabbilta’ ta’ kif joħorġu ttenders, il-protezzjoni tal-ambjent u żvilupp barra mill-ODZ, ittrasparenza tal-kuntratti tal-power station u x-xiri taż-żejt, l-għoli tal-petrol u d-diesel, il-problema tal-arroganza wara biss sentejn fittmexxija, il-problemi ta’ nuqqas tal-manutenzjoni u tisbiħ fl-housing estates, il-problema tal-anzjani u l-ogħli tal-ħajja?

SILENZJU. SILENZJU. SILENZJU.

Jekk wieħed fl-imgħoddi kien isemma’ leħnu, għaliex issa le? Ċittadin attiv jitkellem. Ċittadin passiv igerger biss. Semma’ leħnek! Uri fehmtek… issa wkoll!

(Dan l-artiklu ġie ippublikat fuq il-gazzetta In-Nazzjon – 19 ta' Frar, 2015)