Tribali

Pajjiżna ma għandux bżonn politika tribali… għandu bżonn ċittadini attivi li huma kritiċi fil-ħsieb u fil-vot.

F’ħajti kelli diversi esperjenzi sbieħ. Waħda mill-aktar esperjenzi qawwija kienet meta mort ngħix il-Kenja. Hemmhekk għext għal madwar sentejn. Il-Kenja hija magħmula minn diversi tribujiet. Wieħed mill-aktar qawwija huwa t-tribù tal-Massai. Il-lealtà lejn it-tribù u dak li jgħid il-mexxej tat-tribù hija qawwija ħafna. Ħadd ma jeħodha kontra t-tribù tiegħu. Il-ġibda lejn it-tribù u t-tradizzjonijiet tribali għandha għeruq fondi.

Għaliex qiegħed ngħid dan? Qiegħed ngħid dan għax għalkemm il-kultura tagħna mhix bħal tal-Kenja, fir-realtà nistgħu ngħidu li l-poplu Malti għadu wieħed tribali wkoll.

Il-ġibda lejn ir-raħal tagħna, il-patrun tar-raħal jew it-tim tal-futbol hija qawwija fina. Għalkemm din il-ġibda tagħtina ċerta indentità, fl-istess ħin ma tħalliniex ‘nirraġunaw’ b’moħħna. Inħossuna li rridu naqbżu għat-‘tribù’ tagħna. Jekk din il-ġibda hija qawwija għal raħal, patrun jew tim, din hija ferm aktar qawwija meta wieħed jitkellem fuq il-ġibda lejn it-tribù politiku tagħna!

Diversi jirraġunaw li jekk wieħed twieled f ’familja b’opinjoni Nazzjonalista jew Laburista huwa għandu jmut iħaddan dan l-istess twemmin. Jagħmel x’jagħmel il-partit huwa dejjem tajjeb. Ma jistax jiżbalja. Dejjem għandu raġun. Diversi minn dawn il-persuni jirraġunaw lix-xemx tinżel jew inkella titla’ mal-partit politiku tagħhom. Min-naħa l-oħra, il-partit oppost huwa ‘frott ix-xitan’ u qatt ma għamel jew jagħmel ħaġa tajba. Din l-attitudni twassal biex wieħed qatt ma jagħmel kritika lejn il-partit u wkoll qatt ma jivvota b’mod differenti. ‘Idea ma tagħtinix’, issib lil xi wħud li jistqarru!

Fil-qosor, din hija mentalità tribali.

Mill-ġdid nistaqsi: għaliex qiegħed ngħid dan? Qiegħed ngħid dan għax waqt li din il-kritika ma għandi l-ebda diffikultà li ngħidha lil ċerti partitarji Nazzjonalisti estremi, din il-ġibda tribali għamja hija ferm aktar qawwija fil-partitarji Laburisti. Għalkemm numru ta’ Laburisti qegħdin ipoġġu għall-ewwel darba l-fiduċja tagħom fil-Partit Nazzjonalista, hemm numru mhux żgħir ta’ partitarji Laburisti li quddiem sensiela sħiħa ta’ eżempji ta’ korruzzjoni u governanza ħażina xorta jibqgħu ma jagħmlu l-ebda kritika lejn il-partit. Iħossu li ma jistgħux ikunu kritiċi lejn il-partit għax jekk jagħmlu dan ikunu qegħdin jonqsu lill-partit tagħhom. Għandhom fiduċja għamja. Għandhom lealtà bla diskussjoni. Għalihom, anke jekk wieħed imqar jikkritika, ifisser li qegħdin jagħtu palata lill-Partit Nazzjonalista. Meta jiġri dan, il-partitarji ma jkunux qegħdin jużaw moħħhom.

Għaldaqstant, jispiċċaw bħan-nagħaġ ta’ Bendu. Jekk wieħed irid eżempju klassiku, jista’ jsemmi lil Konrad Mizzi. Kull min għandu moħħ biex jirraġuna jaf sew li wieħed ma jiftaħx kumpanija sigrieta l- Panama biex ipoġġi s-salarju ta’ Ministru! Kull min jirraġuna jista’ jasal għall-konklużjoni li wieħed jagħmel dan biex ikun jista’ mhux biss jevita t-taxxi dovuti (din diġà hija ħaġa kbira li ministru jipprova jevita t-taxxa), imma biex ipoġġi flus maħmuġa. Madankollu, minn stħarriġ pubbliku li sar reċentement, Konrad Mizzi huwa l-aktar kandidat popolari f’dak id-distrett. Verament il-ġidba tribali hija waħda għamja!

Għalkemm il-ġenerazzjoni żagħżugħa hija ferm inqas tribali, hemm bżonn li naħdmu biex iċ-ċittadini jkunu persuni aktar maturi u kritiċi. Il-Partit Nazzjonalista qatt ma beża’ jagħti l-edukazzjoni liċ-ċittadini bħala għodda biex dawn jaħsbu b’moħħhom. Pajjiżna ma għandux bżonn politika tribali li ma tħalliniex nirraġunaw minħabba l-għamad tribali. Pajjiżna għandu bżonn ċittadini attivi li huma kritiċi fil-ħsieb u fil-vot.

(Dan l-artiklu ġie ippublikat fuq il-gazzetta Il-Mument – 23 ta' April, 2017)